قیام شیخ محمد خیابانی

سید احمد کسروی نویسنده کتابهای تاریخ مشروطه ایران و تاریخ هجده ساله آذربایجان که خود در انقلاب مشروطه حضور داشته است،و شیخ محمد خیابانی را در زمان انقلاب مشروطه از نزدیک می شناخته است،در سال 1302 در اهواز وی یاداشت هایی را به درخواس کاظم زاده تبریزی بنیانگذار نشریه ایران شهر نوشت،که در زمان حیات کسروی منتشر نشد.مقدمه و ویرایش این کتاب را استاد محمد علی همایون کاتوزیان انجام داده است.

لینک دانلود/لینک کمکی

ستارخان و جنبش آذربایجان

ستارخان از سرداران جنبش مشروطه خواهی ایران، ملقب به سردار ملی است. وی با ایستادگی در برابر نیروهای دولتی ضد مشروطه در تبریز جانفشانی‌های بسیاری کرد. ستارقره داغی سومین پسر حاج حسن قره داغی در ۲۸ مهر ۱۲۴۵ خورشیدی دیده به جهان گشود. او از اهالی روستای بی شک ارسباران (قره‌داغ) آذربایجان بود که در مقابل قشون عظیم محمدعلی شاه پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی و تعطیلی آن که برای طرد و دستگیر کردن مشروطه خواهان تبریز به آذربایجان گسیل شده بود ایستادگی کرد و بنای مقاومت گذارد. وی مردم را بر ضد اردوی دولتی فرا خواند و خود رهبری آن را بر عهده گرفت و به همراه سایر مجاهدین و باقرخان سالار ملی مدت یک سال در برابر قوای دولتی ایستادگی کرد و نگذاشت شهر تبریز به دست طرفداران محمد علی شاه بیفتد. اختلاف او با شاهان قاجار و اعتراض به ظلم و ستم آنان، به زمان کودکی‌اش بر می‌گشت
نریمان حسن‌زاده متولد ۱۹۳۱ قره بولاغ، قازاخ از نویسنده‌گان و شاعران معاصر آذربایجانی به‌شمار می‌رود . او در سال ۱۹۳۱ در قزاق زاده شد ، وی تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در زادگاهش و گنجه گذراند ، سپس جهت آموزش متوسطه و دانشگاهی راهی مسکو شد و ادامه تحصیلاتش را در رشته ادبیات دانشگاه ماکسیم گورکی به پایان رسانید . حسن‌زاده ۲۴ جلد کتاب را به رشته تحریر و چاپ درآورد . آثار وی علاوه بر آذربایجان ، در میان علاقه‌مندان ادبیات روسیه نیز مشهور بود تا جایی که به زبان‌های آلمانی ، هندی ، انگلیسی ، اسپانیایی نیز چاپ شده‌است.

 

لینک کمکی

کنسول در شرق

کتاب حاضر یکی از اسناد مهم در رابطه با انقلاب مشروطیت ایران است. آلبرت چارلز راتیسلاو (۱۹۳۸ ۱۸۶۲) از ماموران کنسولی دیرپای بریتانیا بود که از سال ۱۸۸۳ که در انتخابات ورودی وزارت خارجه آن کشور پذیرفته شد. تا زمان بازنشستگی اش در آوریل دهه ۱۹۲۰ یکسره در مأموریت های کنسولی و سیاسی انجام وظیفه کرد. در این مدت طولانی که از چهل سال متجاوز بود، راتیسلاو عمدتا در شرق (عثمانی/ ترکیه، عراق پیش از استقلال، و ایران) ماموریت داشت. مدت ماموریت های او در مناطق غیرشرقی (سالونیک، بلغارستان، وجزیره کرت در زمان جنگ جهانی اول) مجموعا از ده پانزده سال بیشتر نبود. بنابراین، به خاطر طول مدت خدمت در شرق، ماموری بود که قاعدتا به زیروبم های سیاست بریتانیا در شرق آشنایی داشته و گاه از بازیگران آن محسوب می شده است. «مطالب این کتاب، که فاصله زمانی بین ۱۸۸۱ تا ۱۹۲۰ را در بر می گیرد، انتقال دهنده روح یک زمانه است. زمانه ای که در آن شاهد اتفاقات بزرگ بین المللی در صحنه اروپا، خاورمیانه و جهان هستیم.... این کتاب روایت آخرین دهه های دوره ویکتوریا در انگلستان است.... آخرین روزهای امپراتوری عثمانی .... جنبش ترکان جوان، جنبش مشروطه در ایران.... و سرانجام جنگ جهانی اول» بدیهی است از چنین خاطراتی نمی توان انتظار داشت که بازگوکننده همه مسائل و ترفندهای سیاسی، آن هم در مورد امپراتوری گسترده و با نفوذی چون بریتانیا باشد. این کتاب، در واقع، عمدتا نوعی سفرنامه است. به راستی هم شاید نمی توان متوقع بود که ماموری سیاسی، حتی اگر از کنه تمام ماجراها و رقابت ها و زودوبندها نیز آگاه باشد، همه آنچه را می داند فاش کند، یا اساسا مجاز به چنین کاری باشد. از همین رو، از مجموع این کتاب (خاطرات زندگی روزمره و تفریحات ورزشی و شکار و رفت و آمدها و توصیف هایی مختصر از شهرها و وضع زندگی مردم) فقط مواردی نسبتا اندک درباره جریانات سیاسی بالفعل می توان استخراج کرد: که البته به خصوص آنچه درباره روزهای نهضت مشروطیت در تبریز و آذربایجان می گوید غنیمت است.